Saturday, August 8, 2009

Week 30: Food

Food - Miijim

zaasakokwaan(ag) - frybread
wiiyaas(-) - meat
waawan(oon) - egg
naboob(-) - soup
manoomin(-) - wild rice
dekaag(-) - icecream
giikanaamozigan(ag) - bacon
oginii-dagonigan(-) - ketchup
bakwezhiganaaboo(-) - gravy
aamoo-ziinzibaakwad(-) - honey
bagaanensi-bimide(-) - peanut butter
zhiiwaagamizigan(-) - syrup

(note: the plus in parenthesis denotes animate and the minus sign denotes inanimate)

Awiiya na __________? - Is there any/some _______?

Awegonen maajiyan? - What are you eating?
__________ nimiijin(an). - I am eating (inanimate).
__________ nindamwaa(g).  - I am eating (animate).

Awegonen waa-miijiyan? - What do you want to eat?
__________ niwii-miijin(an) - I want to eat (inanimate).
__________ niwii-amwaa(g) - I want to eat (animate).

Awegonen gaa-miijiyan? - What did you eat?
__________ ningii-miijin(an) - I ate (inanimate).
__________ ningii-amwaa(g) - I ate (animate).

Saturday, August 1, 2009

Week 29: When?

When?

Aaniin apii?                                        -                                   When?

Aaniin apii waa-izhaayan?
When do you want to go?

naagaj                                                  -                                   later
baanimaa naagaj                                   -                                   not until later
naawakweg                                          -                                   at noon
jibwaa naawakweg                               -                                   before noon
ishkwaa naawakweg                             -                                   after noon
noongom onaagoshig                            -                                   this evening
noongom dibikak                                  -                                   tonight
aabita dibikak                                       -                                   at midnight
waabang                                               -                                   tomorrow
waabang gigizheb                                  -                                   tomorrow morning
awaswaabang                                       -                                   the day after tomorrow
wayiiba                                                 -                                   soon

Aaniin apii gaa-izhaayan?
When did you go?

zhebaa                                                  -                                   this morning
dibikong                                               -                                   last night
nomayaa                                               -                                   recently
bijiinaago                                              -                                   yesterday

awasonaago                                         -                                   the day before yesterday

Wednesday, July 22, 2009

Week 28: Places

Places

Ishkonigan(an) - Reservation

Minnesota Reserves

Nagaajiwanaang - Fond du Lac
Gichi-onigaming - Grand Portage
Gaa-zagaskwaajimekaag - Leech Lake
Misi-zaaga’iganing - Mille Lacs
Asabekone-zaaga’iganing - Nett Lake
Gaa-waabaabiganikaag - White Earth
Miskwaagamiwi-zaaga’iganing - Red Lake

Oodena(wan) - Town
Gakaabikaang - Mpls

Oodenaang nindizhaa. - I’m going to town.

Aaniindi ezhaayan? - Where are you going?

__________ nindizhaa - I’m going to __________.

Aaniindi wenjibaayan? - Where do you come from?

__________ nindoonjibaa. - I come from __________.

Aaniindi endaayan? - Where do you live?

__________ nindaa. - I live in __________.

Wednesday, July 15, 2009

Week 27: Body Parts

In the Ojibwe language, when you say a body part, you have to say whom it belongs to. That is to say that the body parts are dependent. You can’t just say an arm. You have to say my arm, his/her arm, or your arm. These are the prefixes you can use:
My - ni, nim, nin, nind
Your - gi, gid
His/her - o

Niiyaw – My Body

ninik(an) - my arm
nipikwan(an) - my back
ninow(ag) - my cheek
nitawag(an) - my ear
nishkiinzhig(oon) - my eye
nindengway(an) - my face
nininj(iin) - my hand
nininjiins(an) - my finger
ninzid(an) - my foot
niinizis(an) - my hair
nishtigwaan(an) - my head
ninde’ - my heart
ningidig(wag) - my knee
nikaad(an) - my leg
nindoon(an) - my mouth
ninjaanzh(an) - my nose
ninzhaga’ay(-) - my skin
nimisad(an) - my stomach
nindenaniw(an) - my tongue
niibid(an) - my tooth
nindis(iin) - my bellybutton
nikwegan - my neck

Wednesday, July 8, 2009

Week 26: Occupations and Pointers

Occupations and Pointers

Mashkikiiwinini(wag) - doctor
jiibaakwewinini(wag) - cook
Ogimaa(g) – boss/chief
aate’ishkodawewinini(wag) – fireman
gaagiigidoowinini(wag) - councillor
Gikinoo’amaagan(ag) – student
gikinoo’amaagewinini(wag) – teacher
Ogichidaa(g) – warrior
zhimaaganish(ag) – soldier
Dakoniwewinini(wag) – policeman
Mookodaasowinini(wag) – carpenter/carver
Giiyosewinini(wag) – hunter
giigoonhyikewinini(wag) – fisherman
mashkikiiwinini(wag – dentist
bakwezhiganikewinini(wag) – baker
Baapaagokozhiewewinini(wag) – barber
bimiwizhiwewinini(wag) – taxi-driver

Wa’aw – this
A’aw – that
Awedi – that one over there
ongow – these
ingiw – those
ingiwedig – those over there

Gigikenimaa na a’aw _______? - Do you know that _______?

Eya’ ningikenimaa a’aw _______. - Yes, I know that _______.

Gaawiin ningikenimaasii a’aw _______. - I don’t know that _______.

Gigikenimaag ina ingiw _______? - Do you know those _______?

Eya ningikenimaag ingiw _______. - Yes, I know those _______.

Gaawiin ningikenimaasiig ingiw _______ - I don’t know those _______.

Wednesday, July 1, 2009

Week 25: Ojibwe Bugs

Manidoons(ag) – Bug


Enigoons(ag) - ant
Aamoo(g) - bee
Ezigaa(g) - woodtick
Zagime(g) - mosquito
Memengwaa(g) - butterfly
Oojiins(ag) - fly
Asabikeshii(yag) - spider
Bapakine(g) - grasshopper

Monday, June 22, 2009